Надаас урван одох зуны
Хэлж зүрхлээгүй үгсийг намар гэнэ
Над руу шунан тэмүүлэх өвлийн
Хачин нууцлаг санаашралыг намар гэнэ

Намайг хоргоосоор байгаад алдсан хаврын
Нандигнан хадгалсаар яваа хайрыг намар гэнэ
Надад халдаж зүрхлэлгүй халгах уйт цагийн
Наалинхай хонгор аалийг намар гэнэ

Нулимсыг минь даган шиврэх борооны

Нууж залгисан санаа алдалтыг намар гэнэ

Инээдийг минь тандан будрах цасны

Итгэж шивнэсэн үгсийг намар гэнэ

Учирч амжаагүй нэгэндээ

Сараар шивнүүлсэн үгсийг минь намар гэнэ

Уулзаад хагацсан түүндээ

Салхиар илгээсэн уучлалтыг минь намар гэнэ

Ц.Баттуяа 2014.08.27

Санах л байх даа
Саваагүй сарны зүг дэгээ шидэж
Туулай баригдахыг
Саатаж хамтдаа хүлээснээ
Хайнга оддын зүг урхи чулуудаж
Гэрэл отож
Ханьсаж удаан хүлээснээ

Үнэрлэх бүрт Уруул баясаж
Үнсэхийг хүснэ,
Чиний үнэр дэрэнд шингэчихэж.
Мэдрэх бүрт зүрх догдолж
Хайрлахыг хүснэ,
Чиний үнэр сэтгэлд шингэчихэж.

2012.07.29 by Ts.Battuya

Хөл нүцгэн мөрөөдлөө чирээд
Хүний нутгийг зорьсон би
Хүсэлдээ түүртсэн бодлоо дааж ядсаар
Хөл нүцгэн нутаг руугаа буцаж явна

Ц.Баттуяа 2012.10.24

Түнэр харанхуй шөнийн

Хилэн хар нөмрөг доороос

Борооны дусал мэт

Инээдийг чинь тэмтэрч

Гар минь гагцаар нойргүй хононо

2011-06-26

Өөгүй амраг минь надаар
Шүхрээн хийгээд
Өөдгүй борооноос
Өөрийгөөн өмгөөлдөг юм.

2012 он.

Аргагүйдсэн орчлон

Ахиад л шанаа тулаад суучихаж

Алиа зан, агуу мөрөөдлийг нь

Аальгүй дурлал дахиад л хулгайлчихаж дээ

2012 оны 1 дүгээр сар.

Салхи шиг залуу насны минь

Цасан хөшигт хаалганы цаана

Үүлс шиг дурлалууд дугаарлан зогсоод

Үүдээр минь орох зөвшөөрөл гуйнам

Толгой дохихгүйг минь мэдсээр байж

Замхран алга болохгүй юу, та нар

2011-08 сар

Үнэндээ чи миний сэтгэлийн торонд хоригдсон бялзуухай юм

Үүдийг чинь нээвэл нисээд явчих болов уу гэж

Зүрх дэлсдэг ч

Үүрд ингээд хорьчихвол уйтгарлах болов уу хэмээн

Сэтгэл эмзэглэнэ

Намайг харах бүртээ баясан жиргэдэг ч

Нисмээр байна гэж чи огт дуулахгүй юм

Мөнхөд ингээд хорьж төвдөхгүйгээс хойш

Торыг чинь зад татаж орхиод

Хэнэггүйхнээр цонхоор ширтэж өдөржин зогсоё

Нээлттэй орхисон хаалгаар минь

Сэмээрхэн гараад зугтах зүрх чамд минь байгаа болов уу?

***

Чиний огт дургүй намрыг

Үгүйлж би шөнөжин уйллаа

2008 – 07 - 05

***

Урдаас чинь харсан бүсгүйчүүд

Зүрхээрээ чиний төлөө дэнчин тавьж байна

Араас чинь тэд харсан бол

Нэг нь ч чамд ингэтлээ дурлахгүй байсан даа,

Би ч бас

2008.06.06

***

Хайрыг минь нэгмөсөн угаачихаж чадахгүй мөртлөө

Хорин өдрийн турш цутгалаа,

Арчаагүй муу бороо.

2008.08.18

Уйлж байхад нулимсыг минь арчдаггүй залуутай

Би хэзээ ч гэрлэхгүй

Урт амьдралын дунд

Урсгах нулимсны минь дусал бүхэн

Хацарт минь шингэж үлдэхийг би тэвчихгүй

Хатуу амьдралд тунирхах бүрт минь

Хань минь гараараа хацар илбэж

Гашуун дуслууд амрагийн минь гарт шингээд

Гуниг минь тайтгарахдаа нулимсыг минь

Аньсаган дотроо эгшээж байхыг хүснэм.

2011-12-29

-Та эндээс гармагцаа л хүссэн хүнтэйгээ учирна. Эндээс гараад харсан анхны хүн тань заяаны чинь хань. Ганц л хором хожимдвол та насан туршаа ганцаар явах болно гээд зурхайчийг үгээ дуусгаж амжаагүй байтал бүсгүй гарч гүйв. Зурхайч бүсгүйн араас “Зам” гэж хашгираад цаашаа юу хэлсэн нь Гэнсмаад сонсогдсонгүй. Бүсгүй автобусны буудал дээр зогсоод “Өө, тийм. Зам гэсэн. Энд байгаа юм болов уу? Жолооч байж ч болох юм. Үгүй, ер нь замын цаана ч байж болох л доо” гэж бодоод, замын нөгөө тал руу хартал... “Бурхан минь. Тэр мөн байна. Ямар сайхан залуу вэ?” гэж уулга алдаад, бодлоо дуусгаж амжаагүй байтал түүний харцыг булаасан өнөөх залуу автобус руу чиглэлээ. “Ээ, суух нь байна ш дээ. Нэг ч хором хоцорч болохгүй гэсэн шүү дээ” гэж бодоод, бүсгүй урагш ухасхийв...

Гэнсмаа эмнэлгийн цагаан орон дээр хэвтэж байлаа. Тэр юу болсныг санах гээд чадсангүй. Гэтэл хаалга алгуур нээгдэж, сувилагч бүсгүй орж ирлээ. - Бие чинь яаж байна даа? - Гайгүй ээ. Би ингэхэд энд яаж ирсэн юм бэ? - Аан гэж сувилагч том алаг нүдээ эргэлдүүлэн гайхснаа: - Та машинд шүргүүлснээ мэдсэн биз дээ. - Тийм үү? - Ер нь ухаан санаа чинь эрүүл явсан юм уу? Давхиж яваа машины урдуур гүйж орчихоод, тэрийгээ ч мэдэхгүй байгаа юм биш биз дээ -Гүйж орсоон? гээд хэсэг дуугүй болсноо: -Миний нөхөр яасан? -Аан, тэр залуу таны нөхөр юм уу? Танд шөл авчирах гээд гарсан гэж хэлэх зуураа сувилагч Гэнсмаад эмийг нь өгөөд, гарч одов. “Надад шөл авчирах гээд явсан гэнэ ээ. Би түүнтэй уулзсан байх нь ээ” хэмээн бодож хэвттэл ахиад хаалга онгойв. Цэнхэр ноосон цамцтай нэг залуу хоолны халуун сав барьсаар ороод ирэв. -Өө, та сэрчихээ юү? Бие тань яаж байна? Би танд шөл авчирлаа. “Үгүй ээ, энэ биш байна. Тэр чинь харсан хүн бүр дуу алдмаар сайхан залуу байсан шүү дээ. Ээ, тэр гутлыг нь хараач. Ямар ч арчаагүй юм бэ дээ. Хэд хоног тослоогүй юм болоо?” -Та зүгээр үү?

Зун болоосой. Модод нахиалж, навчис нь салхинд сэрчигнэн миний дуртай аялгууг эгшиглүүлээсэй. Мөчрийнх нь сүүдэрт нуугдаж гунихсан. Нар яг зулай дээрээс хурцаар ээж, бээрсэн сэтгэлийг минь дулаацуулаасай. Нарны гэрлээс зугтаж, голын ус руу харайхсан. Бороо шаагитал асгараасай. Түүнтэй ханьсаж сэтгэлээ дэвттэл уйлахсан.

2011-02  сар.

-Хайр аа, тэнд хүмүүс зодолдож байна. Нэг хүн рүү ямар олуулаа дайрдаг юм бэ? гэж бүсгүй уулга алдав.

-Өө, тийм л байна. Нэг хүн рүү олуулаа дайрах чинь монголчуудын зан шүү дээ, хайрт минь. Гэхдээ тэр залуу чинь харин ч сайн зодолддог юм биш үү. Юуг нь харсан юм бэ? Явъя гээд залуу бүсгүйнхээ гараас татлаа.

Бүсгүй залуугийнхаа хүчинд автан цааш хэд алхсан боловч удалгүй зогссон газартаа таг гацчихав. Зодолдож буй залуусын зүг дахиад л хараа бэлчээлээ.

-Хүүе, чи чинь юугаа гөлрөөд зогсчихов оо, явъя. Нөгөө оёдолчин чинь хаалаа, хуримынхаа даашинзыг өнөөдөр л захиалахгүй бол амжихгүй шүү дээ хэмээн залуу зандрах, учирлах хоёрын хооронд үглэв.

Газрын зовлонг нуруун дээрээ үүрээд

Галт цох тэнгэр рүү нисч явна

Дурлалдаа сохорсон залуус шөнө дөлөөр түүнийг

Дэггүйтэн бариад амрагтаа бэлэглэнэ

2010-09-10

***

Уулын бяцхан горхиноос

Усан болрын талстаар рашаан аягалж

Эрхэмсэг хөх огторгуйн хаяанаа

Уянгалаг цагаан ододтой хамтаар

Эрх хонгор салхины төлөө

Хундага тулгаж үүр цайлганам

2010-09-10 

Амрагийнхаа дурласан бүсгүйг бодож

Нойргүй хонолоо

Уруулаа огт буддаггүй

Урт хар үстэй

Уулын булаг шиг нүдтэй

Урсгал шиг нь омголон зантай

Дурлахгүй байхын аргагүй сайхан бүсгүй юм гэнэ лээ

Зураг шиг дүрсэлсэн бүсгүйнх нь тухай

Шөнөжин бодоод өөртөө хариулт олсонгүй

Эртлэн босоод түрийвч рүү нь хулгайч шиг гэтэж

Эгэлгүй тэр бүсгүйнх нь зургийг шүүрч аваад

Хаалга саван гарлаа

Зүрх хүчтэй цохилж, догдлонгуй нээтэл

Арван долоотой үеийн минь мартагдсан нэгэн зураг...

2012-01-09

Тэр бүсгүйтэй би хэзээ, хэрхэн, яаж танилцсанаа огт санадаггүй юм. Бид их л эртнээс биесээ мэддэг болсон юм шиг санагддаг. Тийм ч болоод тэр үү, бид их хурдан дотноссон юм даг. Бид хамтдаа амьдарч, өглөө бүр мөрөн дээр минь зөөлөн үнсэн сэрээж, үдэш бүр цээжинд минь наалдан унтдаг болсноор бүхэл бүтэн өвлийг үдлээ. Харин хавар ирэхэд, би нутаг буцах болсон юм. Түүнтэй хамт амьдрахаасаа өмнө энэ шийдвэрийг гаргасан байлаа. Би шийдвэрээ өөрчлөөгүй.

Нэрээрээ гарчиглаж бичсэн

Найраглалыг минь ухаантнууд

Хэтэрхий богинохон юм хэмээн шүүмжилцгээнэ

Цээж дүүрэн ус цэлэлзэвч

Ам хатаж, хоолой аргана

Уруулыг минь чийглэх

Ус олдохгүй тарчилгахад

Цэг тавиад хурдхан босох гэтэл

Цаас, үзэг хоёр янаглалдан тэврэлдээд

Хагацаж өгдөггүй

Цэг, тэгээд таслал тавина гэнэ

Амьдралд ийм их хайртай болчих гэж?!!!

Ц.Баттуяа 2012-01-12